Svjetski dan hepatitisa

Pod pokroviteljstvom Svjetske zdravstvene organizacije 28.jul se obilježava kao svjetski dan hepatitisa. Ovo je datum rođenja doktora Baruha Blumberga, dobitnika nobelove nagrade, čovjeka koji je otkrio virus hepatitisa B i razvio testove za njegovo otkrivanje, kao i vakcinu protiv hepatitisa B.

Ove godine svjetski dan hepatitisa se obilježava pod sloganom „Ulažimo u eliminaciju hepatitisa“. Na ovaj način Svjetska zdravstvena organizacija želi da istakne neophodnost ulaganja dodatnih finansijskih sredstava u prevenciju, rano otkrivanje i liječenje virusnih hepatitisa.

Nedovoljan broj testiranih i liječenih osoba se ističu kao najveća prepreka u ostvarivanju zadatih ciljeva eliminacije hepatitisa do 2030. godine.

Virusni hepatitisi su grupa oboljenja koja, pre svega, pogađaju jetru. Uzročnici oboljenja su virusi hepatitisa A,B,C,D i E.

Virusi hepatitisa A i E se prenose prljavim rukama, nehigijenskim rukovanjem sa hranom, kontaktom sa stolicom zaražene osobe. Uglavnom se manifestuju akutno nastalim tegobama: povišena temperatura, slabost, malaksalost, bolovi u stomaku, mučnina, povraćanje. Nakon toga se javlja žuta prebojenost kože i beonjača, poremećaj u laboratorijskim nalazima. Ovo oboljenje nakon mirovanja i liječenje najčešće prolazi bez ikakvih posljedica. Izuzetak su trudnice kod kojih infekcija hepatitisom E može da dovede do teške kliničke slike pa i do smrtnog ishoda.

Virusi hepatitisa B,C i D nalaze se u krvi, vaginalnoj i semenoj tečnosti inficiranih osoba. Prenose se :

• upotrebom nesterilnog pribora od strane korisnika intravenskih droga

• povredama oštrim predmetima na kojima se nalazi krv inficiranih osoba

• upotrebom nesterilnog pribora u zdravstvu i kozmetologiji ( tetoviranje, pirsing, pedikir)

• sa majke na dijete tokom trudnoće, porođaja ili dojenja

• nezaštićenim seksualnim kontaktima

Klinička slika infekcije ovim virusima može biti slična onoj kod infekcije virusima hepatitisa Ai E. Znatno češće infekcija virusima hepatitisa B i C u prvim mjesecima i godinama prolazi bez ikakvih simptoma i znakova, da bi kod do 2/3 inficiranih prešla u hroničnu infekciju, koja postepeno razara jetru, dovodeći kod oko 1/3 oboljelih do ciroze jetre i malignog oboljenja jetre.

Liječenje hroničnih virusnih hepatitisa je veoma skupo i često dugotrajno. Postoji veći broj protokola liječenja čija primjena zavisi od tipa virusa, uznapredovalosti oboljenja, dostupnosti lijekova. Unazad četiri godine u Republici Srpskoj se u liječenju oboljelih od hroničnog virusnog hepatitisa C primjenjuje najsavremenija terapija koja se pokazala uspješnom kod više od 95% ispitanika.

Svjetska zdravstvena organizacija procjenjuje da zbog izostanka simptoma oboljenja u ranim fazama infekcije svega 5% inficiranih osoba zna da je nosilac Hepatitisa B ili C. Upravo iz tog razloga prevencija je od ogromne važnosti.

Prevencija virusnih hepatitisa B i C podrazumijeva:

• testiranje krvi dobrovoljnih davalaca na prisustvo virusa

• vakcinaciju protiv hepatitisa B

• upotrebu sterilnog pribora i instrumenata u zdravsvu i kozmetologiji

• upotrebu zaštitne opreme ( maski, rukavica, mantila)

• sigurne seksualne kontakt- upotreba prezervativa

• izbjegavanje korištenja tuđih brijača, četkica za zube, makaza i sl.

Dom zdravlja Derventa i ove godine će, u saradnji sa udruženjem oboljelih od hroničnih virusnih hepatitisa B18, u sklopu obilježavanja Svjetskog dana hepatitisa, ukazati na raširenost hroničnih virusnih hepatitisa, vidove prevencije, kao i mogućnosti ranog otkrivanja i liječenja hepatitisa.

Zaštitimo se. Testirajmo se. Liječimo se.

                                                                                                                      Dr Milena Bjegović Đujić

                                                                                                                      Specijalista epidemiologije